Als iedereen eigenaar is van pricing, is niemand het. Het resultaat is marge-erosie die zich pal voor uw neus verbergt.
Stel de meeste middelgrote B2B-fabrikanten of -distributeurs een eenvoudige vraag, “Wie is bij u eigenaar van pricing?”, en u krijgt een interessant antwoord. Of preciezer: u krijgt vijf verschillende antwoorden, afhankelijk van wie u het vraagt.
Productmanagement zegt dat zij de lijstprijs vaststellen. Sales zegt dat zij de klantrelatie bezitten en dus ook de prijs. Finance zegt verantwoordelijk te zijn voor de margeprestaties. Marketing draait de rebateprogramma’s. En supply chain werkt voortdurend de kosten bij die in de prijsberekeningen terechtkomen. Iedereen heeft met pricing te maken. Maar niemand is er eigenaar van.
Het probleem van versnippering
In de meeste B2B-organisaties in het middensegment is pricing geen functie, maar een reeks overdrachten. Product stelt een lijstprijs vast op basis van cost-pluslogica (of soms gewoon op basis van het verleden). Sales onderhandelt klantspecifieke prijzen met veel vrijheid. Marketing ontwerpt incentiveprogramma’s die er extra kortingen bovenop stapelen. Finance meet achteraf de resultaten en vraagt zich af waar de marge is gebleven.
Elk van deze teams neemt prijsbeslissingen. Maar ze doen dat los van elkaar, met verschillende doelen, verschillende data en vaak verschillende definities van wat “marge” eigenlijk betekent.
Het resultaat is voorspelbaar: inconsistente prijzen tussen vergelijkbare klanten, kortingsspreiding die niemand volledig overziet en margelekkage die zich kwartaal na kwartaal ongemerkt opstapelt. Onderzoek van bureaus als McKinsey en Bain laat steeds weer zien dat B2B-bedrijven 5 tot 15% van hun potentiële marge verliezen door precies dit soort versnipperde uitvoering.
Waarom dit gebeurt
Het is niet zo dat iemand iets verkeerd doet. Elk team doet precies wat het gevraagd is. Product stuurt op kostenterugwinning. Sales sluit deals. Finance rapporteert de prestaties. Het probleem is structureel: er is geen verbindend weefsel tussen deze beslissingen.
Zonder centrale pricingfunctie, of op zijn minst een pricingproces over functies heen, wordt pricing een bijproduct van andere functies in plaats van een discipline op zich. Zoals Tim Smith in Pricing Done Right betoogt, ontstaan mislukkingen in pricing zelden door slecht rekenwerk; ze ontstaan door organisatorische disfunctie. De structuren, beslissingsbevoegdheden en processen die pricing sturen, moeten bewust worden ontworpen. Gebeurt dat niet, dan wordt korting het standaardmiddel om elke spanning in het verkoopproces op te lossen.
Hoe goed eigenaarschap van pricing eruitziet
Dit betekent niet dat u morgen een Chief Pricing Officer moet aannemen (al zouden sommige bedrijven dat wel moeten doen). Het betekent dat u drie dingen nodig hebt:
Duidelijke beslissingsbevoegdheden. Wie mag een lijstprijs wijzigen? Wie mag een korting boven een bepaalde drempel goedkeuren? Wie beslist wanneer en hoe een prijsverhoging wordt doorgevoerd? Kunt u deze vragen niet helder beantwoorden, dan hebt u een gat in het eigenaarschap.
Een pricingproces over functies heen. Prijsbeslissingen horen gevoed te worden door kostendata uit supply chain, waarde-inzichten uit product en marketing, concurrentiecontext uit sales en winstgevendheidsanalyses uit finance. Dat gebeurt niet vanzelf; het vraagt om een vast ritme en een gedeeld kader.
Zicht op de gerealiseerde prijs. De lijstprijs is een vertrekpunt. Waar het om gaat, is wat u werkelijk ontvangt na kortingen, rebates, zelf gedragen vrachtkosten, betalingsvoorwaarden en alle andere concessies die de prijs tussen offerte en betaling uithollen. Kijkt u alleen naar de brutomarge, dan mist u waarschijnlijk het echte verhaal.
Het organisatiemodel dat werkt
De meest effectieve pricingorganisaties in B2B centraliseren niet alles; dat zou onpraktisch zijn. In plaats daarvan kiezen ze een hybride model: een kleine pricingfunctie (in het begin zelfs één persoon) die eigenaar is van strategie, governance en analyse, terwijl sales de klantrelatie en de uitvoering in de frontlinie behoudt.
Smith beschrijft de pricingfunctie als een “brug” tussen productmanagement, marketing, finance en sales, en dat klopt precies. Zie het zo: supply chain werkt de kosten bij. Product stelt de basislijstprijs vast. Sales onderhandelt over klantvoorwaarden. Marketing ontwerpt incentiveprogramma’s. En finance meet de uitkomst. Elke functie is eigenaar van een stuk, maar zonder iemand die verantwoordelijk is voor hoe die stukken op elkaar aansluiten, loopt de machine niet soepel. Eigenaarschap van pricing is die brug, de verbindende functie die al deze beslissingen richt op een gedeelde set doelen.
In de praktijk begint dit vaak met een pricingcommissie: een groep leidinggevenden uit verschillende functies (sales, product, finance en operations) die regelmatig bijeenkomt om de prijsprestaties te beoordelen, beleidswijzigingen goed te keuren en de strategie af te stemmen. Het is niet glamoureus. Maar het werkt opmerkelijk goed.
Waar u begint
U hebt geen pricingtransformatie nodig om hier vooruitgang te boeken. Begin met een eenvoudige audit:
Breng elke prijsbeslissing in kaart die uw bedrijf neemt, van het vaststellen van lijstprijzen en het goedkeuren van kortingen tot het ontwerpen van rebates en het doorvoeren van prijsverhogingen. Bepaal per beslissing wie die neemt, welke data daarbij worden gebruikt en of iemand de uitkomst beoordeelt. U vindt waarschijnlijk gaten, overlappingen en een paar beslissingen waarvoor niemand expliciet verantwoordelijk is.
Dat overzicht is uw vertrekpunt. Van daaruit kunt u het eigenaarschap verduidelijken, een licht governanceproces opzetten en, het allerbelangrijkste, zicht krijgen op wat er werkelijk met uw gerealiseerde prijzen gebeurt.
Pricing is de meest directe weg naar margeverbetering; het is gewoon rekenen. Maar rekenen werkt alleen als iemand er verantwoordelijk voor is.
Dus de vraag is: wie is vandaag eigenaar van pricing in uw bedrijf? Niet in theorie. In de praktijk.
