← Wszystkie artykuły
Realizacja cen

Obiecana cena nie zawsze jest ceną, którą klient dostaje

Posłuchaj artykułu7:20
Czyta głos AI

Lider sprzedaży zapytany, ile kluczowy klient płaci za podstawowy produkt, zwykle odpowiada pewnie. Najczęściej podaje cenę kontraktową albo cenę z ostatniej oferty. Gdy zapytać dział finansów, ile firma faktycznie zatrzymała na tym samym produkcie po rabatach posprzedażowych, frachcie i warunkach płatności, liczba jest często niższa, czasem o więcej, niż ktokolwiek na sali się spodziewał. Obie odpowiedzi są prawdziwe. Opisują różne warstwy tej samej ceny.

W zeszłym tygodniu pisaliśmy o tym, jak zamienić ustalenie z dashboardu w decyzję, na podstawie której ktoś może działać, a na koniec zaproponowaliśmy sprawdzenie po 90 dniach, czy ceny na fakturach faktycznie się zmieniły. Ten tekst wyjaśnia, dlaczego uczciwa odpowiedź tak często brzmi „częściowo” i dlaczego przyczyna jest zwykle strukturalna, a nie wynika z pomyłki.

Cena powstaje warstwami, które ustalają różne zespoły

Cena B2B rzadko jest jedną liczbą ustalaną przez jedną osobę. To stos warstw. Zespół ds. cen ustala ceny katalogowe. Sprzedaż i dział umów negocjują umowę z klientem, zwykle w formie rabatu lub mnożnika od ceny katalogowej. Deal desk, czyli zespół zatwierdzający transakcje, zatwierdza rabaty projektowe i konkurencyjne w poszczególnych ofertach. Zespół ds. kanałów sprzedaży lub dział finansów prowadzi programy rabatów posprzedażowych i bonusów za wzrost, wypłacanych co kwartał albo na koniec roku. Logistyka decyduje, kiedy firma bierze na siebie koszt frachtu, a finanse ustalają warunki płatności i skonto za wcześniejszą płatność.

Każda z tych dźwigni ma właściciela, limit zatwierdzeń i zwykle własny system. Ceny kontraktowe są w ERP, oferty w narzędziu CPQ albo w arkuszu kalkulacyjnym, a programy rabatów posprzedażowych w narzędziu do rabatów albo w kolejnym arkuszu. Każdy właściciel sprawdza swoją część według własnych reguł i, uczciwie mówiąc, większość z nich dobrze nią zarządza.

Niemal nikt nie ma natomiast widoku całego stosu dla danego klienta i produktu w chwili, gdy ktoś zamierza dodać do niego kolejną warstwę.

Jak dobrze zarządzana cena kończy poniżej celu

Oto przykład poglądowy. Załóżmy, że ostatni przegląd cen ustalił docelowy pocket price (cena netto po wszystkich rabatach i kosztach) na $80 za jednostkę dla jednej rodziny produktów sprzedawanej jednemu segmentowi dystrybutorów. Cena katalogowa wynosi $100.

Umowa dystrybutora daje 12% rabatu od ceny katalogowej, czyli $88. Aby wygrać duży projekt, deal desk zatwierdza dodatkowe 6%, co mieści się w jego uprawnieniach, i cena fakturowa wynosi $82,72. Zatwierdzając rabat, deal desk widział cenę kontraktową. Nie widział natomiast, że ten sam klient jest objęty rabatem posprzedażowym za wzrost w wysokości 4%. Zespół ds. programów ustanowił go na podstawie prognozowanego wolumenu, nie wiedząc, że na ten sam wolumen udzielane są rabaty projektowe. Ten rabat posprzedażowy jest wart $3,31 na jednostkę. Logistyka bierze na siebie około $2,00 frachtu na jednostkę w ramach standardowych warunków klienta, a klient korzysta ze skonta za wcześniejszą płatność w wysokości 2%, czyli kolejnych $1,65.

Pocket price wynosi $75,76, czyli $4,24 poniżej celu uzgodnionego w przeglądzie cen. Przy około $6 mln rocznej sprzedaży projektowej to mniej więcej $310 tys. rocznie. Każdy krok zatwierdziła właściwa osoba, w granicach własnych limitów, i nikt nie popełnił błędu. Niedobór wynika wyłącznie z tego, jak warstwy się sumują.

Każdą warstwę zatwierdzono, a pocket price i tak wylądował $4,24 poniżej celu

 

Przy około $6 mln rocznej sprzedaży projektowej $4,24 na jednostkę to mniej więcej $310 tys. rocznie. Przykład poglądowy: jedna rodzina produktów sprzedawana jednemu segmentowi dystrybutorów, jak w artykule. Po najechaniu na wiersz lub zaznaczeniu go widać kwotę i to, kto ją ustala.

Dlaczego luka pozostaje niewidoczna

Większość raportów patrzy na jedną warstwę naraz. Sprzedaż raportuje zgodność rabatów z macierzą uprawnień deal desku. Finanse raportują rezerwy na rabaty posprzedażowe jako łączne zobowiązanie. Zespół ds. cen śledzi realizację cen na poziomie ceny fakturowej. Każdy raport jest poprawny i żaden nie pokazuje, że ten sam klient zbiera trzy osobne ustępstwa na tym samym produkcie.

Gdy nakładanie się warstw w końcu wychodzi na jaw, zwykle jest już późno. Widać je przy rozliczeniu rabatów posprzedażowych na koniec roku albo wtedy, gdy marża na koncie klienta wypada poniżej planu i analityk ręcznie odtwarza kaskadę cenową z czterech eksportów. Do tego czasu ustępstwa mają już rok, a część z nich jest zapisana w umowach.

Zdarzają się też zwykłe pomyłki. Podwyżka cen trafia do ERP z dwumiesięcznym opóźnieniem albo rezerwa na rabat posprzedażowy jest naliczana od złej podstawy. To ma znaczenie, ale to łatwiejszy problem, bo istnieje poprawna liczba, z którą można porównać. Trudniejszy problem polega na tym, że każda warstwa może być poprawna według własnych reguł, a mimo to w sumie dawać cenę, której nikt nie zatwierdziłby jako całości.

Czego wymaga jeden widok ceny

Zamknięcie luki nie oznacza odebrania uprawnień zespołom, które odpowiadają za poszczególne dźwignie. Oznacza danie im tego samego obrazu. W praktyce wymaga to kilku rzeczy:

  1. Każda warstwa ceny zapisana dla tego samego klienta, produktu i transakcji, łącznie z pozycjami poza fakturą, takimi jak rabaty posprzedażowe i fracht wzięty na siebie, które rozliczają się miesiące po sprzedaży. Szacuje się je w chwili sprzedaży, a później rozlicza wyrównawczo.
  2. Widoczność w momencie zatwierdzania. Osoba, która zatwierdza nowy rabat, rabat posprzedażowy albo wyjątek dotyczący frachtu, powinna przed wyrażeniem zgody widzieć, co klient już dostaje w pozostałych warstwach.
  3. Regularne porównanie ceny zamierzonej z ceną faktycznie pobraną, według klienta, z każdą luką przypisaną do warstwy i właściciela, który ją spowodował.

Nic z tego nie wymaga reorganizacji. Wymaga natomiast, by warstwy znajdowały się w tej samej ewidencji, o czym pisaliśmy wcześniej w tej serii w tekście jedna ewidencja zamiast pięciu systemów.

Miejsce Revomo

Revomo łączy ceny katalogowe, warunki umów, rabaty w ofertach i programy rabatów posprzedażowych w tym samym rekordzie klienta i produktu, dzięki czemu pocket price jest widoczny we wszystkich tych warstwach, a zespoły odpowiedzialne za każdą z nich patrzą na tę samą liczbę. Na tym polega praca modułów Price Management, Contract Pricing & Renewals i Rebates & Incentives. Ten sam rekord zasila kaskadę pocket price, którą można zbudować w Analytics & Insights, zaczynając od szablonu z Revomo Library. Jeśli chcą Państwo zobaczyć, jak sumują się własne warstwy, nasza analiza marży to bezpłatne pierwsze spojrzenie.

W następnym odcinku serii: każdą liczbę trzeba umieć prześledzić do jej źródła.

Warto przeczytać

Ciąg dalszy serii

Każdą liczbę trzeba umieć prześledzić do jej źródła

5 min czytania ·
Więcej w temacie: Realizacja cen

Jak dostrzec szok kosztowy (i zareagować), zanim uderzy w marżę

6 min czytania ·
Więcej w temacie: Realizacja cen

Znaleźć wyciek marży, zanim zamknięcie kwartału znajdzie go za Państwa

7 min czytania ·
Plate B2 · Series 2026